Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Παρελθόντα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Παρελθόντα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 2 Μαρτίου 2014

Τα έθιμα των Απόκρεω στο χωριό

Οι απόκριες άρχιζαν με το σφάξιμο του χοιρινού. Κάθε σπίτι έτρεφε απο ένα χοιρινό το λεγόμενο "θρεφτάρι". Αγόραζαν απο νωρίς το γουρουνόπουλο το Μάρτιο η και νωρίτερα και φρόντιζαν να είναι απο καλή ράτσα για να αναπτυχθεί. Το τάιζαν να παχύνει αρκετά για να έχει αρκετό λίπος. Του έδιναν καλαμπόκι, πίτουρα, βελανίδια, αχλάδια (γκορτσά) και όλα τα αποφάγια. Έφταναν να ζυγίζουν απο 100 εως 150 οκάδες. Όσοι είχαν μεγάλη αυλή η γρασίδι το είχαν ελεύθερο. Το σφάξιμο γινόταν την περίοδο των Απόκρεω και αποτελούσε γιορτή. Οι μέρες που τα έσφαζαν ήταν ορισμένες. Τα έσφαζαν την πρώτη βδομάδα του Τριωδίου που λεγόταν και σφαγαριά. Πριν το σφάξιμο αγόραζαν τα μπαχαρικά έτριβαν το αλάτι και ετοίμαζαν ότι άλλο χρειαζόταν. Οι κάτοικοι σχημάτιζαν φιλικές συντροφιές και έσφαζαν με τη σειρά τα χοιρινά τους. Κατά το σφάξιμο συνέβαιναν και διάφορα παράξενα. Μερικοί χρησιμοποιούσαν όπλο αντί για μαχαίρι. Κάποτε λοιπόν ένας νοικοκύρης θέλησε να σκοτώσει το χοιρινό με το δίκαννο. Το χτύπημα όμως δεν ήταν θανατηφόρο και εκείνο έφυγε και το κυνηγούσαν στους δρόμους για να το πιάσουν. Αμέσως μετά το σφάξιμο έβαζαν ένα λεμόνι στο στόμα του, έβγαζαν το λάρυγγα (τον καρύτζαφλο η καρύδι) και το έψηναν επιτόπου στα κάρβουνα σαν πρώτο μεζέ για να πιούνε κρασί και να ευχηθούν χρόνια πολλά και καλοφάγωτο. Ενώ οι άντρες ετοίμαζαν το χοιρινό οι γυναίκες ετοίμαζαν το φαγητό, έφτιαχναν συκώτι με ψιλοκομμένο κρεμμύδι. Έβαζαν ένα λεβέτι με νερό στη φωτιά να κάψει για το μάδημα και το πλύσιμο. Τα παιδιά έπαιρναν τη φούσκα (την κύστη) του γουρουνιού τη φούσκωναν, έριχναν μέσα μερικά σπειριά αραποσίτι και έπαιζαν. Μετά την Τσικνοπέμπτη ακολουθούσε η Κυριακή των Απόκρεω και της Τυροφάγου. Αυτές τις μέρες ξεφάντωναν στο χωριό. Οργάνωναν διασκέδαση είτε σε στενή φιλική η οικογενειακή συντροφιά είτε σε ευρύτερη με τη συμμετοχή των συγχωριανών. Ντύνονταν "μπούλες" (μασκαράδες) και γυριζοντας απο σπίτι σε σπίτι τραγουδούσαν χόρευαν έκαναν αστεία και φυσικά έτρωγαν και έπιναν. Μια χρονιά το 1937 η 1938 είχαν ντυθεί 80-100 μασκαράδες και αφού γλέντησαν στο χωριό σχημάτισαν πομπή συμπεθεριού με υποψήφιο γαμπρό και πήγαν στο Καρνέσι (Πράσινο) για να πάρουν δήθεν τη νύφη. Εκεί τους υποδέχτηκαν οι Καρνεσαίοι με τραγούδια και χαρές και συνέχισαν όλοι μαζί το γλέντι μέχρι το απόγευμα. Γύρισαν στο χωριό αργά το βράδυ. Επικεφαλής της πομπής ήταν ο Ανάστος Παπανικολάου που κρατούσε στα χέρια του ένα σακί με στάχτη την οποία τίναζε σε όποιον τον πλησίαζε (χαρακτηριστικό της αγάπης που είχαν οι μεταξύ τους οι Αγριδαίοι). Η πρώτη Κυριακή δεν παρουσίαζε τίποτα το ιδιαίτερο. Τη δεύτερη Κυριακή της Τυρινής υπήρχαν πολλές συνήθειες που όπως είναι λογικό σήμερα δεν ακολουθούνται. Όλη η εβδομάδα περνούσε με αποχή απο το κρέας. Την Κυριακή έτρωγαν βακαλάο αντί για άλλο ψάρι. Τα ψάρια δεν έφταναν στο χωριό. Ο βακαλάος ήταν το φαγητό της φτωχολογιάς. Η νοικοκυρά ετοίμαζε απο την προηγούμενη μέρα τα σπιτίσια μακαρόνια, συγκέντρωνε ότι άλλο χρειαζόταν για την ημέρα εκείνη και έμενε ήσυχη. Μετά τη Θεία Λειτουργία γύριζε στο σπίτι και ετοίμαζε την πατροπαράδοτη γαλόπιτα και το μεσημεριανό φαγητό. Το βακαλάο τον έφτιαχνε πλακί η ψητό στην "πουγάνα" η σκορδαλιά. Το βράδυ ετοίμαζαν τα μακαρόνια που είχαν φτιάξει απο την προηγούμενη μέρα και τα σέρβιραν με μπόλικη μυτζήθρα αφού τα έκαιγαν με βούτυρο η λίπος χοιρινού. Τα συνόδευαν με τηγανητό βακαλάο. Μετά το φαγητό και τις ευχές για καλή Σαρακοστή έψηναν στη θράκα αβγά ένα για τον καθένα. Σιγοψήνονταν και τα παρακολουθούσαν. Τα έβαζαν όρθια στη θράκα και ονόμαζαν για ποιόν είναι για τον καθένα. Μερικά ίδρωναν και άλλα έσκαζαν. Εκείνος που ίδρωνε το αβγό του χαρακτηριζόταν τεμπέλης ενώ εκείνου που έσκαζε το αβγό έλεγαν ότι σκάζουν οι εχθροί του. Το βράδυ εκείνο είχαν τη συνήθεια οι πιο παλιοί να διώχνουν τους ψύλλους. Πήγαινε ένα μέλος της οικογένειας και φώναζε σε κάποιο γειτονικό σπίτι. Αν απαντούσαν στη φωνή του η έβγαινε κάποιος έξω του έλεγε: Εμείς τους ξεχειμωνιάσαμε εσείς να τους ξεκαλοκαιριάσετε. Γι αυτό εκείνο το βράδυ άμα άκουγαν να τους φωνάζει κάποιος δεν απαντούσαν για να μη την πάθουν. Αυτό μπορούσε να δημιουργήσει παρεξηγήσεις. Σε μια τέτοια περίπτωση δύο σπίτια είχαν κόψει την καλημέρα. Τα παλιότερα χρόνια είχαν τη συνήθεια να απονηστεύουν μαζί  διάφορες οικογένειες συγγενικές και φιλικές. Έπαιρναν τα φαγητά τους και πήγαιναν σε σπίτια που είχαν ορίσει να αποκρεύουν μαζί. Συνήθως τη μια Κυριακή στο ένα σπίτι την άλλη σε άλλο. Την Καθαρά Δευτέρα περνούσε η μέρα με νηστεία και εργασία. Έλεγαν πάντα: Σήμερα τρώνε την αρμυροκουλούρα για να δούνε την τύχη τους. Για τους ανύπαντρους έλεγαν: Για να δούνε ποιόν θα πάρουνε εννοώντας προφανώς το γάμο.

Αποσπάσματα απο το βιβλίο του Δημήτρη Κωνσταντόπουλου "Το Αγρίδιον Γορτυνίας"

Τρίτη 16 Ιουλίου 2013

Τέτοιες μέρες πριν 39 χρόνια

Έφεδρος λοχίας τεθωρακισμένων Ηλίας Σπηλιωτόπουλος, του Χρήστου και της Βασιλικής απο το Αγρίδι Γορτυνίας. Έπεσε στην Λευκωσία τον Ιούλιο του 1974. Θύμα των χαφιέδων της ξενόδουλης προδοτικής χούντας, υπεύθυνης για την αδελφοκτονία μεταξύ Ελλαδιτών και Ελληνοκυπρίων που οδήγησε στην τουρκική εισβολή και τον διαμελισμό του νησιού.


Σάββατο 22 Δεκεμβρίου 2012

Τα χριστουγεννιάτικα έθιμα του χωριού

Τις παραμονές των Χριστουγέννων καθαρίζουν τα σπίτια. Αγοράζουν από την αγορά τα είδη ρουχισμού και παπουτσιών. Φτιάχνουν τα γλυκά, τους πατροπαράδοτους κουραμπιέδες και μελομακάρονα. Ζυμώνουν το Χριστόψωμο. Βάζουν το ζυμάρι στο ταψί, κάνουν έναν σταυρό στη μέση, το κεντούν γύρω γύρω, ρίχνουν σουσάμι, βάζουν καρύδια στο κέντρο του σταυρού και στις άκρες και στα ενδιάμεσα αμύγδαλα. Στη συνέχεια άμα γίνει το ψήνουν. Ετοιμάζουν την κότα για την καθιερωμένη Χριστουγεννιάτικη σούπα. Αν δεν έχουν κότα αγοράζουν κρέας. Την παραμονή το πρωί τα παιδιά λένε τα κάλαντα. Χτυπούν την πόρτα και όταν ανοίξει ρωτούν τα παιδιά να τα πούμε; Αν πάρουν την θετική απάντηση αρχίζουν. Ίσως όμως πάρουν την απάντηση "τα είπαν άλλοι" οπότε φεύγουν. Στα παιδιά που θα πούν τα κάλαντα δίνουν χρήματα, γλυκίσματα, σταφίδες, καρύδια, μύγδαλα, σύκα η ότι άλλο έχουν. Τα παιδιά παίρνοντας τα χρήματα η τα γλυκίσματα εύχονται χρόνια πολλά. Τη νύχτα στις τρείς η ώρα χτυπάει η καμπάνα και τρέχουν όλοι οι κάτοικοι στην εκκλησία "το Χριστό να προσκυνήσουν". Μόνο οι ανήμποροι απουσιάζουν. Στο τέλος της λειτουργίας έπαιρναν αντίδωρο όλοι από τον παπά. Φιλούν το χέρι του παπά και εύχονται χρόνια πολλά. Πήγαιναν με τη σειρά. Πρώτα οι άντρες και μετά οι γυναίκες. Προηγούνταν πάντα οι γέροι. Η λειτουργία τελείωνε πολύ πρωί, ώρα έξι με έξι και μισή προκειμένου οι κτηνοτρόφοι να μπορέσουν να πάνε στα μαντριά τους. Το χειμώνα είναι νύχτα την ώρα αυτή και όταν έχει συννεφιά η βρέχει περπατούν δύσκολα στο δρόμο και ειδικά οι γέροι. Έχει μείνει στο χωριό ένα σχετικό ανέκδοτο. Κάποια γριά όταν γύριζε στο σπίτι της από την εκκλησία δεν έβλεπε και δυσκολευόταν να περπατήσει. Απευθύνθηκε στο Χριστό και είπε "Χριστούλη μου ήρθες που 'ρθες, δεν καθόσουνα να φωτίσει;" Στο σπίτι πρόσφεραν σε όλους γλυκό και εύχονταν τα χρόνια πολλά. Στη συνέχεια ετοίμαζαν κάτι πρόχειρο για κολατσό αντί πρωινού. Αργότερα η νοικοκυρά θα βράσει την κότα για την σούπα αυγολέμονο. Το μεσημέρι κάθονταν όλοι γύρω από το τραπέζι που έπαιρνε εορταστικό τόνο. Ο πατέρας η ο παππούς έκοβε το χριστόψωμο και πάντοτε με την ευχή για χρόνια πολλά. Την υπόλοιπη μέρα (το απόγευμα) έκαναν τις επισκέψεις τους στους εορτάζοντες, η δέχονταν επισκέψεις αν κάποιο μέλος της οικογένειας γιόρταζε. Την επόμενη των Χριστουγέννων συγκροτούνταν παρέες και έσφαζαν τα χοιρινά που σχεδόν όλα τα σπίτια διέθεταν για την συγκεκριμένη μέρα. Η διαδικασία αυτή αποκτούσε χαρακτήρα πραγματικής γιορτής καθώς τις επόμενες μέρες μαζεύονταν στα σπίτια, έψηναν μέρος του χοιρινού (μεγάλες ποσότητες χρησιμοποιούσαν για παστό και πηχτή) και άνοιγαν τα βαγένια για να δοκιμάσουν το καινούργιο κρασί κερνώντας έτσι τους φίλους που βοήθησαν στο σφάξιμο.

Τρίτη 1 Μαΐου 2012

Τα αποτελέσματα των βουλευτικών εκλογών στο Αγρίδι απο το 1996 μέχρι σήμερα



Εθνικές εκλογές 1996

Εγγεγραμμένοι 186
Ψήφισαν 107
Έγκυρα 105
Άκυρα Λευκά 2

ΠΑΣΟΚ 47
ΝΔ 44
ΔΗΚΚΙ 5
Συνασπισμός 4
Πολιτική Άνοιξη 3
ΚΚΕ 1
Οικολόγοι Εναλλακτικοί 1

Εθνικές εκλογές 2000

Εγγεγραμμένοι 174
Ψήφισαν 106
Έγκυρα 105
Άκυρα Λευκά 1

ΝΔ 51
ΠΑΣΟΚ 47
Συνασπισμός 6
ΜΛ-ΚΚΕ 1

Εθνικές εκλογές 2004

Εγγεγραμμένοι 217
Ψήφισαν 81
Έγκυρα 79
Άκυρα Λευκά 2

ΝΔ 47
ΠΑΣΟΚ 29
Συνασπισμός 2
ΚΚΕ 1

Εθνικές εκλογές 2007

Εγγεγραμμένοι 212
Ψήφισαν 83
Έγκυρα 80
Άκυρα Λευκά 3

ΝΔ 39
ΠΑΣΟΚ 28
Δημοκρατική Αναγέννηση 6
ΣΥΡΙΖΑ 3
ΛΑΟΣ 3
ΚΚΕ 1

Εθνικές εκλογές 2009

Εγγεγραμμένοι 208
Ψήφισαν 68
Έγκυρα 66
Άκυρα Λευκά 2

ΝΔ 35
ΠΑΣΟΚ 23
ΣΥΡΙΖΑ 3
ΛΑΟΣ 2
ΚΚΕ 1
Οικολόγοι Πράσινοι 1
Δημοκρατική Αναγέννηση 1

Τρίτη 1 Νοεμβρίου 2011

Τα παρατσούκλια που υπήρξαν η συνεχίζουν να υπάρχουν στο Αγρίδι (μέρος 2ο)

Λεβέντης, Λιώρης - Τσιωτσιώλης, Μαλάμης, Μοιριαλής, Μπακούλιας, Μπαντίσκος, Μπαρκόγιαννης, Μπάρλιας, Μπέρκος, Μπικίνης, Μπίκος, Μπομπώλης, Μπούζος, Μπούμπουνας, Μπουρόγιαννης, Μπουροφώτης, Μπουσμπουρής, Μυτέωρας, Μυτζήθρας, Νταβέλας, Ντάκουρας, Νταλαμάρας, Ντόσκας, Ντούμας, Ντράκας, Ξάλμας, Ξυλοπόδαρος, Παναγιωταράς, Παπαμπούρας, Πασιάς, Σιαλούχος, Σιάρκας, Σπήλιος - Σπηλιαντρίκος, Στούγιος, Τερζής, Τσαγκάρης, Τσέλιος, Τσικνολεβέντης, Φακοκωνσταντής, Φεύγας, Φουσκόκολας, Φοφώλης, Χαλίκης, Ψώλιας.

Δευτέρα 24 Οκτωβρίου 2011

Τα παρατσούκλια που υπήρξαν η συνεχίζουν να υπάρχουν στο Αγρίδι (μέρος 1ο)



Τα παρωνύμια αποτελούν χαρακτηριστικό λαογραφικό στοιχείο τόσο στην Γορτυνία όσο και στην υπόλοιπη Ελλάδα. Συνήθως είναι ενδεικτικά της οικογενειακής καταγωγής, του επαγγέλματος, της σωματοδομής η και του χαρακτήρα. Ειδικά τα παλαιότερα χρόνια οι κάτοικοι του χωριού ήταν περισσότερο γνωστοί με τα παρατσούκλια τους παρά με τα αληθινά τους ονόματα. Κάποια δημιουργούνταν καλοπροαίρετα κάποια άλλα όμως με σκοπό την χλεύη και τον εξευτελισμό. Γι αυτόν τον λόγο τα αναφέρουμε ως ιστορικό-λαογραφικό στοιχείο του χωριού μας χωρίς την αντιστοιχία παρωνυμίων και ονοματεπώνυμων. Το πρώτο από τα δύο μέρη αναφέρεται στα παρατσούκλια που υπήρξαν η υπάρχουν στο Αγρίδι από το Α έως το Κ.

Αντώναρος, Βάκος, Βασιλάκος, Βασίλας - Παπαγιάννης, Βρόντος, Γαλούσης, Γιατράκος, Γιούργαρης - Λοντάρης, Γιούπης, Γιωργίκος, Γκέκας, Δεσποτάκος, Εικοσιτρίας - Τανοφώτης, Ζαχαριάς, Ζηντρής, Ζουζούνης, Καδάς- Καπετάνιος, Καζάνας, Κάκος, Καλλιγάς, Καλόγερος, Καρδαράς, Κατσαρός, Κατσόγιαννης, Κιτσάραπας - Παναγιωταρόγιαννης, Κοκκαλόγιαννης, Κολοκοφινάκος, Κοντογιάννος, Κοντύλης, Κοντυλογιαννάκης, Κουγιαυλής, Κούσης, Κουτσιάφας, Κουτσός, Κουφόγιαννης, Κρεμμύδας, Κυρατσώνης, Κωστούρος.